Dwa czasy teraźniejsze łatwo pomylić, jeżeli dziecko najpierw zapamiętuje listę charakterystycznych wyrazów, a dopiero potem zastanawia się nad znaczeniem. „Now” często wskazuje Present Continuous, a „usually” Present Simple, ale prawdziwą decyzję podejmujemy na podstawie sytuacji: czy mówimy o zwyczaju, czy o czynności wykonywanej w tej chwili.
Najlepsze ćwiczenia pokazują oba znaczenia obok siebie. Ta sama osoba może zwykle jeździć do szkoły autobusem, ale dzisiaj iść pieszo. Dzięki kontrastowi uczeń widzi, że wybór czasu zmienia przekazywaną informację.
Najpierw nazwij sytuację, potem wybierz czas
Przed uzupełnieniem czasownika uczeń powinien nazwać sytuację jednym słowem: „zwykle” albo „teraz”. Dopiero wtedy buduje formę. Ten prosty krok ogranicza zgadywanie i uczy świadomego podejmowania decyzji.
Mia usually rides her bike to school.
Today she is walking because her bike is broken.
We have lunch in the kitchen.
We are eating in the garden at the moment.
Budowa zdań w obu czasach
W Present Simple główny czasownik przekazuje informację o czynności, a w pytaniu pojawia się „do” lub „does”. Present Continuous potrzebuje formy czasownika „to be” oraz czasownika z końcówką „-ing”. Uczeń powinien umieć odnaleźć oba elementy, zanim uzna zdanie za kompletne.
Nie każde „teraz” oznacza dokładnie tę sekundę
Present Continuous może opisywać również sytuację tymczasową trwającą w obecnym okresie, np. „I am reading a very interesting book this week”. Nie musimy czytać w chwili wypowiadania zdania. Ważne, że czynność jest aktualna i ograniczona w czasie.
Na poziomie klasy 5 wystarczy rozróżnić trzy czytelne kategorie: stała rutyna, czynność wykonywana w tej chwili oraz sytuacja tymczasowa. Wyjątki i długie listy czasowników statycznych można wprowadzać stopniowo, zgodnie z podręcznikiem.
- rutyna: „I walk to school every day.”
- w tej chwili: „I am walking to school now.”
- sytuacja tymczasowa: „This week I am going to school by bus.”
Opis ilustracji, który nie kończy się na jednym zdaniu
Ilustracja dobrze uruchamia Present Continuous, lecz ćwiczenie warto rozbudować. Najpierw uczeń opisuje to, co widzi, następnie dodaje informację o zwyczaju jednej z osób. W ten sposób oba czasy pojawiają się w logicznym kontekście.
- 1
Powiedz, gdzie znajdują się osoby.
- 2
Opisz dwie czynności wykonywane teraz.
- 3
Dodaj przymiotnik lub określenie sposobu.
- 4
Wybierz jedną osobę i powiedz, co robi zwykle.
- 5
Ułóż pytanie dotyczące ilustracji i samodzielnie na nie odpowiedz.
Kontrola odpowiedzi w czterech krokach
Po napisaniu zdania uczeń może sam sprawdzić najważniejsze elementy. Krótka lista kontrolna uczy samodzielności lepiej niż ogólne polecenie „sprawdź gramatykę”.
- Czy sytuacja oznacza rutynę, chwilę obecną czy okres tymczasowy?
- Czy zdanie ma wszystkie potrzebne elementy, w tym formę „to be”?
- Czy przy „he”, „she” lub „it” w Present Simple pamiętam o końcówce?
- Czy forma pytania albo przeczenia pasuje do wybranego czasu?
Źródło merytoryczne i zakres wymagań: Podstawa programowa języka obcego dla klas IV–VIII obowiązująca przed pełnym wdrożeniem reformy.
NAJWAŻNIEJSZE
Plan na dobry początek
- wybieraj czas na podstawie sensu całej sytuacji
- zestawiaj rutynę z tym, co dzieje się teraz
- w Present Continuous sprawdzaj formę „to be” i końcówkę „-ing”
- łącz opis ilustracji z samodzielnym pytaniem i informacją o zwyczaju